Ο αλκοολισμός είναι ένα πολύπλοκο πολυπαραγοντικό φαινόμενο.
Αναπτύσσεται συνήθως σε προσωπικότητα που χαρακτηρίζεται από τάση απομόνωσης,
μειωμένη αυτοεκτίμηση, υπερτροφικό εγώ, απελπισία, μοναξιά, φοβίες, αδυναμία
αντοχής της ματαίωσης, αισθήματα ανικανοποίητου, δυσπιστία. Σημαντικό ρόλο στην
δημιουργία του αλκοολισμού παίζουν παράγοντες κοινωνικοί, πολιτισμικοί, καθώς
και αμιγώς ενδοοικογενειακοί. Ο αλκοολισμός επηρεάζει σοβαρά τόσο τη σωματική
όσο και την ψυχική ισορροπία του ατόμου. Είναι μια παθολογική κατάσταση που χρήζει
ειδικής θεραπευτικής αντιμετώπισης. Βασικός όρος για την επιτυχία της
θεραπευτικής προσπάθειας είναι η απόφαση του ίδιου του ατόμου να απεξαρτηθεί.
Καμιά θεραπεία δεν μπορεί να γίνει αναγκαστικά. Χρειάζεται η
ενεργητική συμμετοχή του ατόμου στην όλη θεραπευτική διαδικασία η οποία έχει
διάρκεια, είναι δύσκολη και απαιτεί όλες τις δυνάμεις του υποκειμένου. Μέσα από
αυτήν θα μπορέσει να συνειδητοποιήσει τις αιτίες της εξάρτησής του. Να
ξεπεράσει τις αδυναμίες του. Να αποκαταστήσει τις βλάβες του οργανισμού, που
οφείλονται στην καταστροφική δράση της αλκοόλης. Να μάθει τρόπους σωστής άμυνας
απέναντι σε αυτήν, ώστε να μην επιδιώξει εκ νέου την χρήση της μόλις βρεθεί
μπροστά σε δυσκολίες και προβλήματα.
Ο σύγχρονος αλκοολικός, είναι ένας άνθρωπος κοντά στη μέση
ηλικία. Έχει δε μακρά σχέση (περίπου οκτώ με δέκα χρόνια) με το αλκοόλ. Στον
αλκοολισμό υπερισχύουν οι άνδρες ενώ υπάρχει και ο γυναικείος αλκοολισμός σε
χαμηλότερο επίπεδο.. Οι γυναίκες εξαρτώνται ταχύτερα από το αλκοόλ και πιθανόν
να έχουν μεγαλύτερες επιπλοκές.
Επίσης η υπερβολική χρήση αλκοόλ οδηγεί σε βίαιες επιθέσεις και εγκληματικότητα λόγω της μειωμένης αντίληψης του αλκοολικού.